Phương trình hóa học – Hướng dẫn cách lập phương trình hóa học

0

Phương trình hóa học (PTHH) là khái niệm quen thuộc của hóa học. Phản ứng hóa học được biểu diễn bằng PTHH. Đây là kiến thức cơ bản nhưng theo suốt quá trình học tập môn hóa học. Hôm nay, cùng tìm hiểu khái niệm phương trình hóa học và hướng dẫn chi tiết các bước lập PTHH như thế nào nhé.

Phương trình hóa học và cách lập PTHH được định nghĩa trong chương trình hóa học lớp 8. Là khái niệm cực kỳ quan trọng, theo xuyên suốt quá trình học tập. Việc cân bằng được PTHH là cơ bản nhất, để chúng ta giải toán liên quan đến hóa học.

phuong-trinh-hoa-hoc-huong-dan-cach-lap-phuong-trinh-hoa-hocMột số phản ứng và phương trình hóa học biểu diễn các phản ứng

Do đó, kiến thức về PTHH và cách lập PTHH cần nhuần nhuyễn. Cùng tìm hiểu các kiến thức liên quan đến phương trình hóa học qua bài viết sau nhé.

Khái niệm phương trình hóa học

Phương trình hóa học là gì?

Phương trình hóa học (PTHH) là một phương trình biểu diễn ngắn gọn một phản ứng hóa học. PTHH được biểu diễn bằng công thức hóa học (CTHH) của các chất tham gia phản ứng và sản phẩm tạo thành. Bên cạnh đó, có thể biểu diễn PTHH bằng chữ nhưng cách này dài dòng, và được đơn giản hóa bằng CTHH đơn giản nhất. PTHH gồm các chất tham gia phản ứng với hệ số thích hợp sao cho số nguyên tử của mỗi nguyên tố 2 bên tham gia phải bằng nhau.

– Ví dụ 1: phản ứng giữa khí Oxi và khí Hidro được viết như sau Hidro + oxi → nước

Thay tên các chất bằng CTHH, ta được sơ đồ phản ứng:  H2 + O2 → H2O

phuong-trinh-hoa-hoc-huong-dan-cach-lap-phuong-trinh-hoa-hoc-1-e1558363049852Phản ứng hóa học đơn giản, quen thuộc của môn hóa học: Hidro + Oxi tạo thành nước

– Ví dụ 2: Sắt phản ứng với axit clohidric tạo thành muối sắt clorua và khí hidro:

Sắt + axit clohidric → Sắt clorua + khí hidro

Thay tên các chất bằng CTHH, ta được sơ đồ phản ứng:

Fe+ 2HCl → FeCl2 + H2

Ý nghĩa của phương trình hóa học

  • Phương trình hóa học mang đến nhiều thông tin về số nguyên tử, số phân tử các chất: Tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất trong phản ứng cũng như giữa từng cặp chất trong phản ứng. Tỉ lệ này chính bằng tỉ lệ hệ số của mỗi chất trong phương trình.
  • Ví dụ minh họa: dựa trên phương trình hoá học: 2H2 +O2 → 2H2O

– 2 phâ tử Hidro phản ứng với 1 phân tử Oxi để hình thành 2 phân tử nước.

– Tỉ lệ số nguyên tử, phân tử có trong mỗi chất: Số phân tử H2: Số phân tử O2: Số phân tử H2O = 2: 1: 2

Hướng dẫn các bước lập phương trình hóa học

Để lập phương trình hóa học ta phải cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tử (hoặc nhóm nguyên tử nếu có). Việc lập PTHH gồm 3 bước sau:

– Bước 1: Viết sơ đồ của phản ứng gồm công thức hóa học của các chất tham gia phản ứng và sản phẩm được tạo thành.

– Bước 2: tìm hệ số thích hợp đặt trước các công thức để cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố.

– Bước 3: Viết phương trình hóa học.

  • Vi dụ: cách lập PTHH của phản ứng hình giữa khí Oxi và khí Hidro

– Bước 1: Viết sơ đồ biểu thị phản ứng bằng chữ và dạng kí hiệu công thức hóa học:

PTHH bằng chữ: Oxi + Hidro –> Nước

Sau khi chuyển đổi bằng công thức hóa học: H2 +O2 – – – → H2O

– Bước 2: Tiến hành điền các hệ số để cân bằng số lượng nguyên tử mỗi nguyên tố hoá học đặt trước các công thức hoá học của các chất.

+ Phân tử nước có 1 nguyên tử O (vế phải) nhưng vế trái có 2 nguyên tử O. Nên ta thêm hệ số 2 trước phân tử H2O.

H2 +O2 – – -> 2 H2O

+ Vế trái có 2 nguyên tử Hidro thì vế phải có cùng 2 nguyên tử để cân bằng. Tuy nhiên, sau thêm hệ số 2 thì số nguyên tử Hidro lên đến 4. Vì vậy, chúng ta phải thêm số 2 trước phân tử H2

2 H2 +O2 – – – > 2 H2O

Khi đó, 4 nguyên tử Hidro  phản ứng với 2 nguyên tử Oxi tạo thành 2 phân tử nước có 4 nguyên tử Hidro và 2 nguyên tử Oxi. Các nguyên tử của chất tham gia phản ứng và chất tạo thành đã bằng nhau.

phuong-trinh-hoa-hoc-huong-dan-cach-lap-phuong-trinh-hoa-hoc-2Quá trình lập phương trình hóa học của phản ứng Oxi + Hidro –> Nước 

– Bước 3: Viết phương trình hóa học hoàn chỉnh

2H2 +O2 → 2H2O

Lời kết

Trên đây, bài viết trinh bài định nghĩa phương trình hóa học, cách lập phương trình hóa học chi tiết nhất. Qua phương trình hóa học, chúng ta biết được ý nghĩa của những hệ số đặt trước công thức hóa học. Hi vọng, bài viết măng đến những kiến thức hóa học hưu ích. Chúc các bạn học tập tốt nhé!

Chia sẻ: